6S Teknoloji · 08.11.2026 · 6 dk okuma
X/5 sayaç (ya da x5 sayaç), akımı doğrudan değil akım trafosu üzerinden ölçen elektrik sayacıdır. "X" primer akımı, "5" ise trafonun sekonderinden sayaca giden 5 A'lik standart akımı gösterir: 100/5, 200/5, 400/5 gibi. Yük akımı 100 A'in üzerine çıkan hemen her tesiste sayaç bu yöntemle bağlanır. Bu yazıda x/5 sayaç bağlantısı nasıl yapılır, trifaze sayaç bağlantı şeması hangi uçları içerir, çarpan nasıl hesaplanır ve sahada en çok hangi hatalar yapılır, adım adım anlatıyoruz.
Sayaç ve analizörlerin akım girişleri genellikle 5 A (bazı modellerde 1 A) için tasarlanır. 630 A çeken bir ana pano akımını doğrudan sayaçtan geçirmek mümkün değildir. Akım trafosu (CT) primer akımı sabit oranda küçültür: 400/5 A trafoda primerden 400 A geçerken sekonderden 5 A akar. Sayaç 5 A'i ölçer, gerçek değer için oran uygulanır. Doğrudan bağlantılı sayaçlar ise tipik olarak 5–100 A arası yüklerde kullanılır.
| Bağlantı | Uç | Açıklama |
|---|---|---|
| Gerilim girişleri | L1, L2, L3, N | Faz-nötr gerilimleri doğrudan ya da sigorta üzerinden sayaca |
| Akım girişi L1 | S1 → giriş, S2 → çıkış | L1 fazındaki akım trafosunun sekonderi |
| Akım girişi L2 | S1 → giriş, S2 → çıkış | L2 fazındaki akım trafosunun sekonderi |
| Akım girişi L3 | S1 → giriş, S2 → çıkış | L3 fazındaki akım trafosunun sekonderi |
| Topraklama | S2 ortak nokta | Sekonder devresi tek noktadan topraklanır |
| Haberleşme | A/B (RS-485) | Modbus RTU ile uzaktan okuma |
Akım trafosunun P1 ucu şebeke (besleme) tarafına, P2 ucu yük tarafına bakmalıdır. S1 ve S2 sekonder uçlarının sayaçta doğru girişe gitmesi, ölçümün yönünü belirler. Faz sırası da kritiktir: L1 gerilimi ile L1 akım trafosu aynı faz olmalıdır; aksi hâlde sayaç güç faktörünü yanlış görür ve enerjiyi eksik ya da negatif ölçer.
Devreye almada her faz için akım, gerilim, aktif güç ve güç faktörü ayrı ayrı okunur. Sağlıklı bağlantıda üç fazın aktif gücü de pozitif, güç faktörü yükün karakterine uygun (ör. motor yükünde 0,8–0,95 endüktif) olmalıdır. Bir fazın gücü negatif ya da güç faktörü diğerlerinden çok farklıysa o fazın CT yönü ya da faz eşlemesi kontrol edilir. Enerji analizörü varsa fazör diyagramı ekranı bu kontrolü dakikalar içinde yapar; bkz. enerji analizörü nedir.
Bağlantı hatası çoğu zaman devreye almada değil aylar sonra, fatura ile sayaç uyuşmayınca fark edilir. 6S Teknoloji platformu sayaç ve analizörleri Modbus üzerinden okurken faz bazında aktif gücü izler; negatif güç ya da uyumsuz güç faktörü görüldüğünde bağlantı hatası alarmı üretir ve değeri gizlemek yerine sahaya düzeltme talebi açar. Çarpan cihaz şablonunda tek yerde tanımlanır; böylece panoda değişen bir akım trafosu yazılımda da güncellenir. Ayrıntı için elektrik izleme sayfasına ve desteklenen cihazlardan Schneider PM5350 şablonuna göz atın.
İlgili İçerikler
Bir demo oturumunda kendi verilerinizle sistemi keşfedin.