6S Teknoloji · 08.11.2026 · 6 dk okuma
kVA (kilovolt-amper), bir elektrik devresindeki görünür gücün birimidir. Trafo etiketlerinde, jeneratör kataloglarında ve dağıtım şirketiyle yapılan bağlantı sözleşmelerinde güç hep kVA ile verilir; fatura ve tüketim ise kW ve kWh ile konuşulur. Bu yüzden "1 kVA kaç kW eder?" sorusu tesis yöneticisinden elektrik teknisyenine herkesin önüne gelir. Kısa cevap: sabit bir karşılığı yoktur; kW, kVA'nın güç faktörüyle çarpımıdır. Bu yazıda kVA nedir, kVA–kW çevirme nasıl yapılır, trafo kapasitesi nasıl okunur ve ölçümde nelere dikkat edilir, örneklerle anlatıyoruz.
Alternatif akımda üç güç büyüklüğü vardır ve bunlar bir dik üçgenin kenarları gibi davranır:
| Büyüklük | Birim | Anlamı | Nerede görülür |
|---|---|---|---|
| Görünür güç (S) | kVA | Şebekeden çekilen toplam güç: gerilim × akım | Trafo, jeneratör, UPS etiketi; sözleşme gücü |
| Aktif güç (P) | kW | İş yapan, ısıya / harekete / ışığa dönüşen güç | Sayaç, fatura (kWh), analizör |
| Reaktif güç (Q) | kVAr | Motor ve trafo manyetik alanları için gidip gelen güç | Reaktif sayaç, kompanzasyon panosu |
Üçgenin hipotenüsü S, dik kenarları P ve Q'dur: S² = P² + Q². P ile S arasındaki açının kosinüsü güç faktörü (cos φ) olarak adlandırılır ve iki birimi birbirine bağlayan katsayı budur.
√(kVA² − kW²).kVA = √3 × U(hat) × I ÷ 1000; örneğin 400 V ve 500 A için √3 × 400 × 500 ÷ 1000 ≈ 346 kVA.1 kVA kaç kW eder? Güç faktörü 1,00 ise tam 1 kW; 0,80 ise 0,8 kW; 0,95 ise 0,95 kW. Jeneratör kataloglarında kVA değerinin yanında kW değeri çoğunlukla cos φ = 0,8 kabulüyle yazılır: 100 kVA jeneratör → 80 kW. Bu bir sektör alışkanlığıdır, fiziksel bir sabit değildir.
Bu nedenle trafo yüklenme oranı yalnız kW'a bakarak değerlendirilemez; analizörün ölçtüğü kVA ile etiket değeri kıyaslanmalıdır.
Dağıtım şirketi şebeke altyapısını (hat, trafo, kesici) akıma göre boyutlandırır; akım da kVA ile orantılıdır. Bu yüzden bağlantı gücü ve bazı tarifelerde talep (demand) kVA ya da kW cinsinden izlenir. Sözleşme gücünün aşılması ek bedel doğurabilir. Tesis tarafında çözüm iki yönlüdür: güç faktörünü yüksek tutmak (kVA'yı küçültür) ve ani yük bindirmelerini zamana yaymak (talep tepesini düşürür).
kVA şebekeden çekilen toplam gücü, kW bunun iş yapan kısmını, kVAr ise manyetik alanlar için dolaşan kısmını gösterir. Çevirme katsayısı güç faktörüdür: kW = kVA × cos φ. Güç faktörünü 1'e yaklaştırmak aynı trafodan daha fazla kW almayı, sözleşme gücünü aşmamayı ve reaktif cezadan kaçınmayı sağlar. Trafo, kVA ve cos φ değerlerini sürekli izleyen bir enerji izleme sistemi, bu üç büyüklüğü tek ekranda göstererek kapasite kararını tahminden kurtarır.
İlgili İçerikler
Bir demo oturumunda kendi verilerinizle sistemi keşfedin.